Sociale identiteitstheorie

Sociale identiteitstheorie

Sociale identiteitstheorie omschrijft het bewustzijn van een individu om bij een bepaalde groep te behoren en door anderen als deel van betreffende groep te worden ingedeeld en behandeld. Daarbij zijn het zelfbeeld van de groep en het beeld van andere groepen naar de betreffende groep van enorm belang. Denk hierbij aan vooroordelen, xenofobie, stereotypen en generalisaties.

Categorisatie

Onder categorisatie verstaan we het bundelen van een heleboel informatie zodat deze tegelijkertijd kan worden verwerkt. Deze verdeling leidt tot een categorie op basis van een concept. Zo een conceptmatige verdeling van objecten of individuen noemen we doorgaans een klasse. Dit onderverdelen gebeurd in interpersoonlijk vlak voornamelijk door sociale categorisatie.

Sociale categorisatie

Het indelen van personen in groepen op grond van gemeenschappelijke kenmerken. De meest herkenbare categorieën voor sociale categorisatie zijn;

  • Sekse
  • Leeftijd
  • Etniciteit

Het jezelf indelen van groepen geeft basis voor het denken in termen van van wij-groep (in-group) vs zij-groep (out-group).

Vooroordelen

Men kan dit woord opdelen in 2 woorden wat de betekenis in één oogopslag duidelijk maakt. Voor oordelen; het oordelen van iets of iemand op voorhand, niet gebaseerd op de feiten. Gewoonlijk wordt een vooroordeel gebaseerd op gevoelens tegenover een andere groep personen.  Deze kunnen positief of negatief zijn en puur gebaseerd op het feit dat personen deel uit maken van bepaalde groepen.  Vooroordelen duiden dus op de affectieve component (emotionele reactie) van sociale categorisatie. Voltaire definieerde een vooroordeel als volgt; “een mening zonder oordeel”.

Vooroordelen zijn niet gebaseerd op feitelijke observaties maar stammen voornamelijk voort uit onwetendheid. De groep krijgt door de maatschappij een stempel opgedrukt waardoor de individu die niet bekend is met de betreffende groep zijn mening laat vormen. In negatieve gevallen vallen vooroordelen dus te omschrijven als Xenofobie (angst voor het vreemde). De enige manier om vooroordelen te veranderen is kennis. Door interactie met individuen uit de betreffende groep of klasse komt men te weten of een vooroordeel klopt (stereotype) of niet.

Voorbeelden; Belgen zijn dom, Nederlanders zijn gierig, Marokkanen zijn dealers, Zigeuners zijn niet te vertrouwen.

Stereotypen

Deze denkpatronen over mensen zijn ontstaan op grond van kennis en ervaring.  Een stereotype is een opvatting waarbij men een groep mensen met bepaalde groepseigenschappen associeert.  Deze duiden op het cognitieve component van sociale categorisatie (gedachten en ideeën). Een vooroordeel kan dus na kennismaking met de betreffende groep of klasse een stereotype worden, waaraan de meerderheid van de groep toch blijkt te voldoen. Stereotypering in het extreme kan men dus omschrijven als generalisatie, dat veel gekleurde mensen graag kip eten wordt dan; alle negers eten graag kip.

Voorbeelden; Gekleurde mensen eten vaak graag kip, Chinese mensen zijn vaak klein, Turkse mannen zijn vaak traditioneel.

Gevolgen

Een belangrijk gevolg is de neiging leden van de in-group te bevoordelen.  Dit noemen we in-groep preference.  Taifel en Turner ontwikkelde de volgende verklaring door middel van de sociale identiteitstheorie.  “bevoordelen van de in-group heeft tot doel de zelfwaardering te verhogen”.

Uit-groepshomogeniteitseffect – het generaliseren van alle andere groepen die niet onze eigen groep zijn.  De gelijkenissen tussen leden van uit-groepen wordt groter geschat dan de gelijkenis tussen leden van de in-groep.  Onderzoek (Brigham, Snyder en Spauling, 1982) wijst aan dat het moeilijker is om in andere rassengroepen verschillen te zien en gezichten te herkennen.

Vond U dit artikel nuttig? Help ons door ons een positieve waardering te geven.
[Total: 0 Average: 0]
Vond je dit artikel nuttig? Delen is makkelijk met deze social share buttons.

2 gedachtes op “Sociale identiteitstheorie”

  1. Pingback: Attributie

  2. Pingback: Altruïsme

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *