dementia praecox

De psychologie van dementia praecox

De eerste algemene theorie omtrent de aard van de psychologische stoornis in catatonie, een van de kenmerken van dementia praecox was deze van Tschisch,  welke in 1886 aannam dat het in principe neer kwam op het onvermogen voor aandacht. 

Een soortgelijk maar enigszins afwijkende theorie was geopperd door Freusberg.  .

Zijn verklaring was dat de automatische acties van de catatonische patiënt geassocieerd zijn met een staat van teruggenomen bewustzijn waardoor een controleverlies over de psychische processen ontstaat.  De motorische stoornissen zijn volgens hem slechts symptomatische verschijnselen voor de graad van psychische spanning.  Deze motorische catatonische symptomen zijn afhankelijk van corresponderende psychologische manifestaties. 


Emil Kraepelin
De verzwakking van het bewustzijn verwijst naar het relatief (ten tijde van het boek) nieuwe standpunt van Pierre JanetKraepelin, Aschaffenburg, Ziehen en anderen bevestigen dat er een stoornis is in de capaciteit voor aandacht.
 

Pierre Janet

In 1894 vind voor de eerste keer experimenteel werk plaats over het onderwerp van catatonie,  Sommeron the Study of ‘inhibition’ of mental processes”,  deze maakte de volgende belangrijke ondervindingen. 

  1. Het verloop van ideevorming is vertraagd
  2. De aandacht van de patiënt is vaak zo gefixeerd op afbeeldingen dat hij deze met moeite los kan laten.

Vaak voorkomende blokkades (vertraging van reactietijd) worden door Sommer verklaard door de visuele fixatie.

Door de raakvlakken van de catatonische staat met afgeleide normale mensen bevestigd Sommer een soortgelijke theorie als Tsisch en Freusberg,  namelijk een afname in de capaciteit voor aandacht.

Catalepsie wordt door Sommer toegekend aan een ander fenomeen,  gelinkt aan optische fixatie welke hij “in alle gevallen ziet als het resultaat van puur psychische oorsprong”.  Een standpunt dat sterk in contrast staat met b.v. Roller en Clemens Neisser.

Laatste baseerden hun theorieën op een anatomisch ontstaan van psychische processen.  Welke rol de ondergeschikte centers spelen in de oorsprong van psychische elementen als presentaties, gevoelens,… is onbekend en een dergelijke verklaring is op weinig meer dan theorie gebaseerd.

Daarnaast schijnt de Roller-Neisser kijk te veronderstellen dat het hele psyche ophoud voorbij het bewustzijn,…  iets waarvan we weten door ervaring met o.a. hypnose dat het absoluut onwaar is.

Vogt maakt de claim dat in catatonie perseveratie alleen mogelijk is omdat er geen enkel ander interessant bewust proces plaats vind.  Daarom moet worden aangenomen dat er een bepaalde vernauwing van bewustzijn plaats vind.  Uit dit kunnen we een overeenkomst opmaken tussen de hypnotische en catatonische staat.  De impulsieve handelingen van catatonie kunnen dus ook verklaard worden door dit vernauwen van het bewustzijn,  wat op zijn beurt het gebrek aan tussenkomst van eender welke vorm van inhibitie verklaart.

Bij associatieoefeningen merkt Masselon een grote hoeveelheid herhalingen van het stimuluswoord op en associaties met weinig samenhang op en concludeerde daaruit ook een onvermogen tot aandacht.

Medeleinde Pelletier onderzoekt in haar proefschrift verband tussen manische vlucht van ideeën en typische gevallen van dementia praecox.  Het theoretische standpunt vanwaar de auteur gedachtevlucht beschouwt stemt in met de ideeën van Liepmann.  De karakteristiek van gedachtevlucht is het afwezig zijn van een richtend principe.

Freud opperde dat paranoia of de groep van gevallen behorende tot paranoia een defensieve neuropsychose zijn.  In zijn optiek hebben ze net als hysterie en neuroses hun oorsprong in het verdringen van pijnlijke herinneringen en dat de vorm van symptomen bepaald wordt door de inhoud van het verdrongene. Tilling,  niet beïnvloed door Freuds werk kwam onafhankelijk tot min of meer dezelfde conclusie.

Aanvullend : Libido volgens Jung

Vond U dit artikel nuttig? Help ons door ons een positieve waardering te geven.
[Total: 0 Average: 0]
Vond je dit artikel nuttig? Delen is makkelijk met deze social share buttons.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *